en pl
en pl

Integralność sędziego z perspektywy jurysprudencji cnót

Marta Soniewicka
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

()

DOI 10.7206/kp.2080-1084.473

Abstrakt

W artykule przedstawione zostało pojęcie integralności sędziego z perspektywy jurysprudencji cnót. Omówione zostały cnoty sędziego, w tym integralność jako jeden z elementów cnoty sprawiedliwości. Rozróżniona została integralność w znaczeniu subiektywnym i obiektywnym, osobistym i zawodowym oraz instytucjonalnym. Integralność sędziego w orzekaniu sądowym to z jednej strony integralność osobista i zawodowa, z drugiej zaś integralność instytucjonalna, czyli branie pod uwagę wartości i celów profesji. Jurysprudencja cnót nie daje jednoznacznych wskazówek rozstrzygania sporów, ale wskazuje na konieczność odniesienia się do dyspozycji sędziego, aby w pełni zrozumieć proces orzekania. Na gruncie tego podejścia zakłada się integralność podmiotu moralnego, co ma stanowić podstawę zaufania do zawodu sędziego i nie pozwala na separację pełnionych ról społecznych, zakładając możliwość ich uzgodnienia z pomocą roztropności. Problem konfliktu między cnotą bezstronności a integralności moralnej w kontekście orzekania konstytucyjnego został omówiony na przykładzie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22.10.2020 r., K 1/20, będącego przykładem aktywizmu sędziowskiego. Wnioskiem z prezentowanych rozważań jest, że w niektórych sytuacjach, takich jak orzekanie w kwestiach spornych politycznie czy moralnie, roztropność prowadzić może do kierowania się cnotą powściągliwości sędziowskiej z uwagi na szacunek dla demokracji oraz trójpodziału władz.

Powiązania

  1. Anscombe G.E.M., Modern Moral Philosophy, „Philosophy” 1958, 33. [Google Scholar]
  2. Arystoteles, Etyka nikomachejska, przeł. D. Gromska, Warszawa 2007. [Google Scholar]
  3. Danziger S., Levav H., Avnaim-Pesso L., Extraneous factors in judicial decisions, “Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA” 2011, 108(17). [Google Scholar]
  4. Dworkin R., Imperium prawa, przeł. J. Winczorek, Warszawa 2006. [Google Scholar]
  5. Ereciński T., Gudowski J., Iwulski J., Komentarzu do prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, Warszawa 2002. [Google Scholar]
  6. Farrelly C., Solum L.B., An Introduction to Aretic Theories of Law, [w:] C. Farrelly, L.B. Solum (red.), Virtue Jurisprudence, 2008. [Google Scholar]
  7. Foucault M., Zło czynić, mówić prawdę. Funkcja wyznania w sprawiedliwości. Wykłady z Louvain 1981, przeł. A. Zawadzki, Kraków 2018. [Google Scholar]
  8. Izdebski H., Zawody zaufania publicznego, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  9. Jaroszewska-Choraś D., The principle of integrity of the profession, [w:] S. Sykuna (red.), Legal Ethics in Poland. Foundations. Professions. Principles. Responsibility, Warszawa 2020, s. 181–187. [Google Scholar]
  10. Kaczmarek P., Problem integralności moralnej w etyce prawniczej, „Przegląd Filozoficzny” 2016, 2(98). [Google Scholar]
  11. Kaleta K., Etos zawodowy, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  12. Kalisz A., Godność zawodu, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  13. Kłusek P., Państwo a samorządy zawodów zaufania publicznego, „Przegląd Prawa i Administracji”, 3695, CIII/2015. [Google Scholar]
  14. Lazari-Pawłowska I., Etyka. Pisma wybrane, Wrocław 1992. [Google Scholar]
  15. Machnikowska A., Niezależność sądów, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  16. MacIntyre A., After Virtue. A Study in Moral Theory, Notre Dame 2007. [Google Scholar]
  17. Nussbaum M., Słuszność i miłosierdzie, [w:] J. Hołówka (red.), Filozofia moralności: wina, kara, wybaczenie, przeł. A. Lipszyc, Warszawa 2000. [Google Scholar]
  18. Pellegrino E.D., Thomasma D.C., The Virtues in Medical Practice, New York 1993. [Google Scholar]
  19. Polanowska-Sygulska B., Pluralizm wartości i jego implikacje w filozofii prawa, Kraków 2008. [Google Scholar]
  20. Polanowska-Sygulska B., John Gray i krytyka liberalnego legalizmu, Kraków 2017. [Google Scholar]
  21. Rousseau J.J., The Political Writings of Jean Jacques Rousseau, t. 1., red. i przeł. z fr. na ang. Ch.E. Vaughan Cambridge 1915. [Google Scholar]
  22. Scalia A., The Essential Scalia. On the Constitution, the Courts, and the Rule of Law, red. J. S. Sutton, E. Ehelan, New York 2020. [Google Scholar]
  23. Scheler M., Ordo amoris w znaczeniu opisowym i normatywnym, przeł. W. Czapliński, [Google Scholar]
  24. „Kwartalnik Filozoficzny” 1998, XXVI, zeszyt 4. [Google Scholar]
  25. Skuczyński P., Pojęcia i zasady etyki prawniczej. §3 Integralność, [w:] H. Izdebski, P. Skuczyński (red.), Etyka zawodów prawniczych. Etyka prawnicza, Warszawa 2006. [Google Scholar]
  26. Skuczyński P., Czy sprawiedliwość jest cnotą prawników? [w:] B. Wojciechowski, M.J. Golecki (red.), Rozdroża sprawiedliwości we współczesnej myśli filozoficznoprawnej, Toruń 2008. [Google Scholar]
  27. Skuczyński P., Powściągliwość sędziowska jako zasada etyki sędziowskiej, [w:] W. Staśkiewicz, T. Stawecki (red.), Dyskrecjonalność w prawie, Warszawa 2010. [Google Scholar]
  28. Skuczyński P., Status etyki prawniczej, Warszawa 2010. [Google Scholar]
  29. Skuczyński P., Cnoty zawodowe, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  30. Skuczyński, Aktywizm sędziowski a etyka sędziowska w Polsce. Uwagi na stulecie niepodległości, [w:] Ł. Pisarczyk (red.), Między tradycją i nowoczesnością. Prawo polskie w 100-lecie odzyskania niepodległości, Warszawa 2019. [Google Scholar]
  31. Smolak M., Etyczne problem aktywizmu sędziowskiego, [w:] H. Izdebski, P. Skuczyński (red.), Etyka prawnicza. Stanowiska i perspektywy, Warszawa 2008. [Google Scholar]
  32. Smolak M., Integralność, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  33. Soeharno J., The Integrity of the Judge. A Philosophical Inquiry, Farnham 2009. [Google Scholar]
  34. Solum L.B., Virtue Jurisprudence: A Virtue-Centered Theory of Judging, “Metaphilosophy” 2003, 34. [Google Scholar]
  35. Stawecki T., Aktywizm i pasywizm sędziowski, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  36. Stawecki T., Powściągliwość sędziowska, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  37. Stawecki T., Zaufanie, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  38. Stępień M., Droga przemiany ‘duszy sędziowskiej’. Ku aretycznej koncpecji orzekania sądowego? [w:] W. Staśkiewicz, T. Stawecki (red.), Dyskrecjonalność w prawie, Warszawa 2010. [Google Scholar]
  39. Szutta N., Czy istnieje coś, co zwiemy moralnym charakterem i cnotą?, Lublin 2017. [Google Scholar]
  40. Taylor Ch., Etyka autentyczności, przeł. A. Pawelec, Kraków 1996. [Google Scholar]
  41. Taylor Ch., Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, przeł. M. Gruszczyński i in., Warszawa 2012. [Google Scholar]
  42. Veith S., Moral Conflicts and Legal Reasoning, Oxford 1999. [Google Scholar]
  43. Widłak T., Judges’ Virtues and Vices: Outline of Research Agenda for Legal Theory, “Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2019, 2. [Google Scholar]
  44. Wojciechowski B., Bezstronność sędziowska, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  45. Wojciechowski B., Niezawisłość sędziowska, [w:] P. Skuczyński, S. Sykuna (red.), Leksykon etyki prawniczej. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2013. [Google Scholar]

Kompletne metadane

Cytowanie zasobu

APA style

Integralność sędziego z perspektywy jurysprudencji cnót. Integralność sędziego z perspektywy jurysprudencji cnót. https://doi.org/10.7206/kp.2080-1084.473

MLA style

Integralność Sędziego Z Perspektywy Jurysprudencji Cnót.

Chicago style

„Integralność Sędziego Z Perspektywy Jurysprudencji Cnót”, b.d. doi:10.7206/kp.2080-1084.473.